Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Yapay Zeka Adaptasyonu

PwC (2021) araştırmasına göre, büyük ölçekli şirketler ile KOBİ'ler arasındaki teknoloji uçurumu, ölçeklenebilir ve özelleştirilebilir yapay zeka çözümleri sayesinde hızla kapanıyor. PwC raporu, maliyetlerin giderek düşmesinin yapay zeka tabanlı teknolojileri küçük işletmeler için de ekonomik bir seçenek haline getirdiğini vurguluyor. Marchetti ve Scardovi (2024) çalışması ise, yapay zeka çözümlerinin operasyonel maliyetleri düşürme ve üretkenliği artırma potansiyelinin artık sadece dev bütçeli firmalara özgü olmadığını kanıtlıyor.

KOBİ'ler için bariyerler birer birer yıkılıyor

Violini ve Brown (2020), küçük ve orta ölçekli işletmelerin geçmişte yüksek uygulama maliyetleri ve teknik uzman eksikliği nedeniyle bu teknolojilerden uzak kaldığını ifade ediyor. Sanyaolu ve Atsaboghena (2022) araştırması, karmaşık yazılım bakım süreçlerinin ve veri kalitesi sorunlarının KOBİ'lerin yapay zeka projelerinde en büyük engelleri oluşturduğunu belirtiyor. Wang ve ekibi (2016), bulut bilişim tabanlı İK sistemlerinin altyapı yükünü ortadan kaldırarak KOBİ'lere esnek ve düşük maliyetli bir veri işleme gücü sunduğunu gösteriyor. Diyin ve ark. (2024) tarafından vurgulandığı gibi, yapay zeka KOBİ'lerin daha çevik ve rekabetçi kalmasını sağlayan stratejik bir itici güç görevi görüyor.

Ölçeklenebilirlik ve operasyonel verimlilik

Venkanna ve meslektaşları (2025), modüler tasarıma sahip yapay zeka mülakat simülatörlerinin mülakat prosedürlerini standartlaştırarak süreci çok daha ölçeklenebilir hale getirdiğini gösteriyor. Bu sistemler, entegrasyon kolaylığı sayesinde her boyuttan şirketin en yüksek yetenek değerlendirme standartlarına ulaşmasını sağlıyor. Kupiec (2025) çalışması ise, yapay zekanın geniş veri setlerini analiz edebilme kapasitesinin, küçük İK ekiplerine devasa bir işleme gücü kazandırdığını belgeliyor ve aynı anda çok sayıda mülakat yapabilme yeteneğinin KOBİ'lerin büyüme hızına doğrudan katkı sağladığını belirtiyor.

Yetenek avında KOBİ'lerin yeni "Süper Gücü"

Marchetti ve Scardovi (2024) araştırması, yapay zeka araçlarının adaylarla kurulan iletişimi daha hedef odaklı hale getirerek KOBİ'lerin marka değerini yükselttiğini gösteriyor. Sahu (2025) ise, gelecekte eklenecek çok dilli destek özelliklerinin, küçük firmaların küresel yetenek pazarlarına erişim bariyerlerini tamamen ortadan kaldıracağını öngörüyor. IBM (2018) raporunda belirtildiği üzere, yapay zeka tabanlı "gizli yetenek keşfi" (skills inference) yöntemleri, KOBİ'lerin geleneksel filtrelerle gözden kaçabileceği parlak yetenekleri bulmasını sağlıyor. Bu dijital entegrasyon, sürdürülebilir bir iş modeli oluşturmak için KOBİ'ler adına hayati bir önem taşıyabilir.

Böylece, yapay zekanın sunduğu ölçeklenebilir ve uygun maliyetli stratejiler, iş dünyasında fırsat eşitliği yaratabilir. Yenilik odaklı girişimler olan KOBİ'ler, yapay zekayı bir "bariyer" yerine bir "köprü" olarak kullanarak devlerle yarışabilir. Drela ve ekibi (2025) tarafından vurgulandığı gibi, yapay zekayı insan uzmanlığıyla harmanlayan küçük işletmeler, dijital çağda en bağlı ve üretken iş gücünü kurma konusunda çok daha avantajlı bir konuma yükselebilir. Böylece, teknoloji demokratikleşmesi, KOBİ'leri geleceğin güçlü yetenek mıknatıslarına dönüştürebilir.

Kaynakça

Diyin, Z., Bhaumik, A., & Wang, D. (2024). Artificial Intelligence's Impact on Hr and Talent Acquisition. Journal of Electrical Systems, 20-11s, 4879-4885.
Drela, K., Grabowska, A., & Brojak-Trzaskowska, M. (2025). The Future of AI in HRM. A Case Study of the HR Decision-Making. 28th European Conference on Artificial Intelligence (ECAI 2025).
IBM. (2018). The Business Case for AI in HR. IBM Smarter Workforce Institute.
Kupiec, T. (2025). AI-supported individual interviews: opportunities and threats for evaluation. Polski Przegląd Ewaluacyjny.
Marchetti, D., & Scardovi, R. (2024). Artificial Intelligence and Human Resources: innovative trends and main impacts. Master Thesis, Politecnico di Milano.
PwC. (2021). AI Predictions 2021: Narrowing the Gap.
Sahani, K. K., et al. (2025). A smart interview simulator using AI avatars and real-time feedback mechanisms. International Journal of Engineering Technologies and Management Research.
Sahu, A., et al. (2025). AI Interviewer Using Generative AI. ICAAAI 2025 Proceedings.
Sanyaolu, E., & Atsaboghena, R. (2022). Role of Artificial Intelligence in Human Resource Management: Overview of its benefits and challenges. Journal of Business Ethics.
Venkanna, G., et al. (2025). AI Interview Simulator: An Intelligent Hiring & Preparation Assistant. ICCSCE 2025 Proceedings.
Violini, E., & Brown, D. (2020). The social enterprise at work: Paradox as a path forward. Deloitte Global Human Capital Trends.
Wang, X. L., et al. (2016). Cloud computing in human resource management (HRM) system for small and medium enterprises (SMEs). The International Journal of Advanced Manufacturing Technology.