Mülakat Hazırlığında Yapay Zeka ile Daha Hızlı İşe Alım

Günümüzün rekabetçi iş piyasasında "hız", şirketler için en kritik başarı faktörlerinden biri haline geliyor. İdeal adayı rakiplerinden önce keşfetmek ve süreci tamamlamak, İnsan Kaynakları departmanları için bitmek bilmeyen bir maratona dönüşüyor. Ancak teknoloji, bu maratonda İK profesyonellerine devasa bir ivme kazandırıyor. Gugulothu Venkanna ve ekibi (2025) tarafından yürütülen güncel araştırma, mülakat hazırlığı ve aday tarama süreçlerinde üretken yapay zeka araçlarını kullanmanın, hazırlık süresini yaklaşık %70 oranında azalttığını kanıtlıyor. Bu çarpıcı veri, İK departmanlarının çok daha çevik ve dinamik bir yapıya bürünmesini sağlıyor.

Zaman tasarrufu: Saatler dakikalara iniyor

Geleneksel mülakat süreçlerinde İK uzmanları; özgeçmişleri incelemek, iş tanımıyla eşleştirmek ve doğru soruları hazırlamak için aday başına saatler harcıyor. Venkanna ve meslektaşları tarafından geliştirilen yapay zeka destekli mülakat simülatörü, bu idari yükü saniyeler içine sığdırıyor. Araç, yapay zekanın adayın özgeçmişini ve iş tanımını analiz ederek saniyeler içinde kişiselleştirilmiş mülakat soruları üretebildiğini vurguluyor. Bu otomasyon, İK ekiplerinin üzerinden manuel iş yükünü alarak onlara stratejik bir hareket alanı açıyor.

Sahu (2025) çalışması da bu durumu destekleyerek, yapay zekanın sadece soru üretmekle kalmayıp gerçek zamanlı teknik testler ve davranışsal analizler kurgulayabildiğini ifade ediyor. Bu sayede, işe alım uzmanı mülakata girmeden önce adayın teknik ve iletişimsel profili hakkında kapsamlı bir veri setine sahip oluyor. Araştırma, bu tür ileri hazırlık araçlarının aday değerlendirme kalitesini artırırken hazırlık sürecindeki belirsizlikleri ortadan kaldırdığını belirtiyor.

Gerçek dünya örnekleri: Sace ve Vodafone deneyimi

Yapay zekanın sağladığı zaman avantajı sadece laboratuvar ortamında değil, büyük kurumsal yapılarda da kendini gösteriyor. Davide Marchetti ve Rita Scardovi (2024) tarafından yapılan çalışma, İtalyan ihracat kredi kuruluşu Sace'nin yapay zeka destekli bir chatbot kullanarak operasyonel süreçlerini nasıl hızlandırdığını belgeliyor. Sace, daha önce 3 saat süren bilgilendirme ve veri hazırlama süreçlerini yapay zeka sayesinde sadece 30 dakikaya indiriyor. Bu, süreç yönetiminde %80'in üzerinde bir hızlanma anlamına geliyor.

Marchetti ve Scardovi (2024) araştırmasında yer alan bir diğer örnek olan Vodafone ise yapay zekayı aday ön eleme aşamasında kullanarak mülakat hazırlıklarını optimize ediyor. Aynı araştırmadaki verilere göre Vodafone, binlerce özgeçmişi manuel taramak yerine yapay zekanın sunduğu "uygunluk skorları" üzerinden hareket ederek mülakat listelerini %90 daha hızlı oluşturuyor. Bu durum, işe alım uzmanlarının sadece en yüksek potansiyele sahip adaylara odaklanmasını sağlayarak verimliliği zirveye taşıyor.

Operasyonel çeviklik ve rekabet avantajı

Rekabetçi piyasalarda yetenekleri kaçırmamak için "ilk ulaşan" olmak büyük önem taşıyor. Diyin, Bhaumik ve Wang (2024) tarafından yürütülen araştırma, yapay zeka destekli işe alım süreçlerinin şirketlerin operasyonel maliyetlerini önemli ölçüde düşürdüğünü ve karar verme hızını artırdığını gösteriyor. Araştırma, bu teknolojilerin İK departmanlarını hantal idari yapılardan kurtarıp, pazar değişimlerine anında yanıt verebilen "çevik" birimlere dönüştürdüğünü savunuyor.

Karolina Drela ve ekibi (2025) tarafından yapılan çalışma, yapay zekanın İK uzmanlarını rutin görevlerden kurtararak onların daha yaratıcı ve stratejik rollere bürünmesine yardımcı olduğunu ifade ediyor. Drela ve ark. (2025), bu sayede İK ekiplerinin adaylarla duygusal bağ kurma ve kültürel uyum analizi gibi "insani dokunuş" gerektiren alanlara çok daha fazla zaman ayırabildiğini vurguluyor.

Adaylara daha hızlı dönüşün marka algısındaki etkisi

Adaylar, başvurularına haftalarca cevap beklemekten hoşlanmıyor. Luciana-Floriana Poenaru ve Vlad Diaconescu (2025) araştırması, özellikle Gen Z adaylarının hızlı geri bildirim ve teknolojik şeffaflık beklediğini belirtiyor. Poenaru ve Diaconescu (2025), yapay zeka sayesinde hazırlık süresini kısaltan şirketlerin, adaylara çok daha hızlı dönüş yaparak işveren markasını güçlendirdiğini ifade ediyor.

Nicole Jurado (2025) çalışmasında, şirketlerin yapay zekayı verimlilik için kullanmasını adayların "inovasyon göstergesi" olarak algıladığını ortaya koyuyor. Jurado verilerine göre, hızlı ve yapılandırılmış bir yapay zeka mülakat deneyimi yaşayan adaylar, şirketin profesyonelliğine %85 oranında daha fazla güven duyuyor.

Böylece, yapay zeka mülakat araçları, işe alımı bir "yük" olmaktan çıkarıp "stratejik bir avantaja" dönüştürüyor. Venkanna ve ark. (2025) verilerinin gösterdiği %70'lik hazırlık süresi avantajı, sadece zaman tasarrufu değil, aynı zamanda daha kaliteli kararlar ve daha mutlu adaylar anlamına geliyor. Şirketiniz için yapay zeka çözümlerini benimsemek, operasyonel hızınızı artırırken size geleceğin yetenek savaşlarında en ön sırada yer alma fırsatı sunuyor. Veriler gösteriyor ki; teknolojiyi işine entegre eden İK liderleri, sadece verimliliği değil, kurumun tüm geleceğini yeniden şekillendiriyor.

Kaynakça

Diyin, Z., Bhaumik, A., & Wang, D. (2024). Artificial Intelligence's Impact on Hr and Talent Acquisition. Journal of Electrical Systems, 20-11s, 4879-4885.
Drela, K., Grabowska, A., & Brojak-Trzaskowska, M. (2025). The Future of AI in HRM. A Case Study of the HR Decision-Making. Proceedings of the International Conference on Computer Science and Communication Engineering.
Jurado, N. (2025). The effects of artificial intelligence on shaping employer brand perception: insights from entry-level hiring practices. Master Thesis, Universidad Carlos III de Madrid.
Marchetti, D., & Scardovi, R. (2024). Artificial Intelligence and Human Resources: innovative trends and main impacts. Master Thesis, Politecnico di Milano.
Poenaru, L. F., & Diaconescu, V. (2025). Bridging Technology and Talent: Gen Z's Take on AI in Recruiting and Hiring. Bucharest University of Economic Studies.
Sahu, A., Khare, R. K., Singh, Y. R., & Sahu, Y. (2025). AI Interviewer Using Generative AI. International Conference on Advances and Applications in Artificial Intelligence (ICAAAI 2025).
Venkanna, G., Yogesh, D. M., Rao, J. Y., & Preetham, K. S. (2025). AI Interview Simulator: An Intelligent Hiring & Preparation Assistant. International Conference on Computer Science and Communication Engineering (ICCSCE 2025).
Zalaris. (2024). AI in HR management: Leverage technology to slash costs in 2025.