12 Ekim 2026'da Harvard Business Review Türkiye'de bir yazımız yayımlandı: "Yapay Zekâ Mülakatları ile İşe Alımın Şirketlere ve Adaylara Etkisi". Yazıda yapay zeka ile işe alımın hem şirketlere hem adaylara etkisine güncel araştırmalar ışığında baktım. AI mülakat konusunda en çok duyduğum soruları da kendi gözlemlerimle birlikte ele aldım.
Yapay zeka mülakatları: HBR Türkiye yazısında öne çıkanlar
Bu yazıda özetle şunlardan bahsettim:
Adaylar sandığımız kadar insan tercih etmiyor
Çoğumuz içgüdüsel olarak adayların bir insanla görüşmeyi tercih edeceğini düşünürüz, fakat araştırmalar bunun tersini gösteriyor. Jabarian ve Henkel'in 70.884 başvuruyla yaptığı çalışmada seçme şansı verilen adayların %78'i yapay zekâyla görüşmeyi seçmiş. Öne çıkan nedenlerden biri tutarlılık: yapay zekâ mülakatın akışına daha sadık kalıyor ama gerektiğinde adayla detaylı konuşabiliyor.
Aynı çalışmada yapay zekâyla mülakat yapılan adayların iş teklifi alma olasılığı %12, işe başlama olasılığı ise %18 daha yüksek çıkmış. İşe alım kararlarını ise her durumda insan işe alımcılar vermiş. Öte yandan AI'ı tercih eden adayların ortalama analitik ve dil becerisi puanları, diğer adaylara göre daha düşük.
Jobnest.ai'da ise mülakatı yeni bitiren yaklaşık 300 adaya ‘yapay zekayla mı insanla mı görüşmek isterdiniz’ sorduğumuzda ise en kalabalık grup %40 ile "fark etmez" diyenler oldu. Bu anketin, beyaz yaka pozisyonları hedef alan bir genç yetenek programına dair olduğunu da eklemeden geçmeyeyim.
Asıl dokunulmamış alan mavi yaka
AI mülakatları özellikle çok sayıda işe alımın yapıldığı ve işgücü devrinin yüksek olduğu sektörlerde, örneğin çağrı merkezi ve perakendede, hızla yaygınlaşıyor. HBR yazısında Firstminute Capital fonunun değerlendirmesine de yer verdim: bu ürünlerin asıl etkileyebileceği ve şu ana kadar pek dokunulmayan alan mavi yaka işe alımları.
Adaya çok kısa sürede, çoğu zaman telefonla dönmek gereken yer tam da burası. Türkiye'de işin bir de Türkçeyi doğal konuşabilme tarafı var ve Jobnest.ai gibi yeni ürünler bunun üzerinde çalışıyor. Sahada bunun nasıl kurulduğunu mavi yaka işe alımda AI telefon mülakatı playbook'umuzda ve yüksek hacimli işe alım rehberimizde anlattık.
Aksan bir engel olmamalı
İK ekipleriyle bu ürünleri konuşurken en sık gelen sorulardan biri, farklı bölgelerden aksanı olan adayları yapay zekanın anlayıp anlayamayacağı. İyi bir ürün, bir insanın anlayabildiği her konuşmayı anlayabilmeli. Jobnest.ai'da farklı lehçelerle yaptığımız testler de aksandan bağımsız bir değerlendirme sağlıyor.
Geleneksel işe alımlarda mezun olunan okul gibi bazen iş ilanından bağımsız kriterler öne çıkabiliyor; AI yetkinlik değerlendirme ise yerini yetkinlik odaklı bir liyakat düzenine bırakabilir. Ancak bu, arkada yazılan sistem prompt'larının şeffaf ve adil olması koşuluyla geçerli. Bu konuyu adil ve denetlenebilir AI değerlendirme yazımızda ayrıca ele alıyoruz.
Türkiye'de yeni sistemleri kurmayı engelleyen üç faktör
Türkiye'de AI mülakat kullanımını istatistiksel olarak ölçmek zor. Fakat ATS (aday takip sistemi) gibi en temel sistemleri bile kullanmayan çok büyük bir pazar olduğunu düşünürsek, yapay zeka mülakatlarını çok daha az şirketin kullandığını söylemek mümkün.
Türkiye'de ise bu tür yeni sistemleri kurmayı engelleyen üç faktör gözlemliyorum. Bu üç şey, en çok faydalanacak İK ekiplerinin yoğunluktan yeni bir sistem kurmaya vakit bulamaması, yapay zekâ korkusu ve "yapay zekâ ne kadar iyi mülakat yapabilir ki" kuşkusu.
Zaman: En çok faydalanacak şirketler, büyük hacimli işe alım yapan ve işgücü devri yüksek olan şirketler. Tam da bu yüzden İK ekipleri yeni bir ürünü devreye almaya vakit bulamıyor. Ta ki birileri bu kısır döngüyü kırmaya karar verene kadar.
Korku: ‘Benim işimi elimden alacak’ ya da ‘ekibim küçülecek’ endişesi haksız değil. Oysa teknoloji, İK'da çalışanları çok daha katma değerli işlere yönlendirebilir.
Kuşku: Konuştuğum pek çok işe alım profesyoneli, kendisi gerçek bir yapay zeka görüşmesi deneyene kadar bu önyargıya sahipti. Deneyince görüşleri ciddi şekilde değişti.
Sonuç
Yapay zeka teknolojileri ne kadar hızlı ilerlese de kurumları yöneten ve kararları alan, en azından şimdilik, insanlar. Sonuç olarak, yazıyı teknolojinin yüzde yüz insan gibi olmasını beklerken, bugünden deneyip öğrenen şirketlerin çok gerisinde kalabiliriz diye noktalıyorum. Yapay zeka ile işe alımı denemek isteyenler Jobnest.ai AI mülakat sayfamıza göz atabilir.
Yazının tamamını HBR Türkiye'de okuyabilirsiniz (blog içerikleri ücretsiz üyelikle açılıyor).
Kaynakça
Yayla, G. (2026, 12 Ekim). Yapay Zekâ Mülakatları ile İşe Alımın Şirketlere ve Adaylara Etkisi. Harvard Business Review Türkiye. https://hbrturkiye.com/blog/yapay-zeka-mulakatlari-ile-ise-alimin-sirketlere-ve-adaylara-etkisi
Jabarian, B. ve Henkel, L. (2026). Voice AI in Firms: A Natural Field Experiment on Automated Job Interviews. arXiv:2607.28222. https://arxiv.org/abs/2607.28222
Jobnest.ai aday anketi (Nisan 2026): AI web mülakatını yeni bitiren yaklaşık 300 aday, beyaz yaka genç yetenek programı (Jobnest.ai iç verisi). https://jobnest.ai/tr
